Azken artikuluak

LABETIK ATERA BERRIA, Farmazia Beltzaren botika berria.

Nere bidea: galdetzea. Beti galdetzen nabil, zaramaren erdian. Hemendik nola ateratu... Izan ere, hondoa jo arren, gure lagunak ez daude hondoratuak, ez behintzat guztiz desagertu arte. Txangurro egina dauela, alegia; baina hondamuinean ere berdelurdinak ez direla gogoratzeko indarrak bildu beharko dituzte. Amamaren tutuluak!

Azken bi hilabete hauetan gure herrietako artxiboak itxita egon diren arren, lanak ez dira eten. Etxean lanean jarraitu dugu. Pandemia garaietan ere Udalak ezin dira gelditu. Lanean jarraitu dute, hauek ere beren mugekin noski. Baina, horrelako gertakizunetan Udalen lehentasunak eta prozesuak guztiz aldatzen dira. Batetik, gertatzen ari dena dokumentatu behar da. Nola jakingo da bestela etorkizunean herriak nola egin zion aurre honelako kontu bati? Zergatik hartu zen erabaki bat edo beste?

Emakumeenganako indarkeriaren kontrako nazioarteko egunaren harira, tximeleta more eraldatzaileak ekarri nahi izan ditugu Hondarribiako eta Getariako Udal Liburutegietara. Tximeleta hauek sortzeko proiektua Itziar Prats eta Isabel Gallardok hasi zuten 2018an. Urte horretan indarkeria matxistak Itziar Prats eta bere bi alaben bizitzak guztiz zeharkatu eta suntsitu zituen.

Ereiteneko liburuzain batzuk izan gara Liburutegien eguna dela eta Donostian KMKk, Tabakalerak eta Donostiako Liburutegiek elkarlanean antolatu duten ekimenean. Bertan Daniel Torres Salinas eta Wenceslao Arroyo Machadoren gidaritzapean, ChatGPT eta antzeko beste tresna batzuen erabilgarritasuna zein den, nola erabili ditzakegun eta zertarako erabili daitezkeen probatzen aritu gara.

Adimen Artifiziala (IA) aintzat hartuta jardun dugu. Aldi berean, presente izanda, liburutegien papera zein izan behar duen gainera datorkigun iraultza honetan:

1550eko azaroaren 19a zen Juanes Urbietakoa hernaniarrak bere suhi Juan Estirongoa donostiarraren eta Hernaniko auzo Andres Olazabalgoa eta Martin Elduaiengoaren aldeko ahalordea eman zuen eguna.

Gaur erakustera gatozenak lan eskaera gutunak dira. Baina ez edonolakoak. Gaur egun ikustera ohituak gauden ordenagailuko letra berdinez egindako curriculumen oso desberdinak dira. Hauek XIX. mende erdialdean idatzitakoak dira.

Artxiboetan lan egitean, gehienetan,dokumentuen edukiari erreparatzen diegu; gutxitan berriz dokumentuaren egiturari edo ezaugarri fisikoei. Baina begiek ez dute letra artean dantza egiten bakarrik, irudiak ere gogoko izan ohi dituzte eta oraingoan Getariako Alkatetza zigiluetan egin dute geldialdia.

Lehenengo Karlistaldiak Getariako egunerokotasuna eten zuen. Herriko ohiko dinamika geldiarazi zuen, dinamika berri batzuei bidea zabalduz. Gerrak aldaketak ekarri zituen; batzuetan aurreko bizimoduarekin eta ohiturekin erlazionatuak zeudenak. Gerra osteko urteetan egindako zenbait aldaketek, ordea, ez zuten harrera ona izan biztanleen artean.

Urtea bukatzen ari da… 2016a agurtu eta 2017ari ongi etorria emateko momentua hurbiltzen doa… Aurten Urtezahar-gaueko kanpaiak San Telmo baselizatik emango ditu Euskal Telebistak. Zumaiarrak, ordea, San Pedro parrokiko erlojuari so egon izan ohi dira urteko azken gaueko hamabiak noiz iritsiko zain.

Asteasuko artxibo honetan, beste dokumentu mota desberdinen artean, baditugu gordeta hainbat testamentu XIX. mende aurrekoak, horien artean zaharrena XVI. mendekoa izanik. Hortaz hitz egingo dugu oraingoan.